Rolety zewnętrzne a klimatyzacja: dlaczego osłona za szybą zatrzymuje więcej ciepła

Rolety zewnętrzne a klimatyzacja to duet, w którym roleta wykonuje część pracy klimatyzatora za darmo: zatrzymuje słońce przed szybą, więc do pokoju trafia nawet 2,5 raza mniej ciepła niż przy osłonie wewnętrznej. Według warunków technicznych biała żaluzja wewnętrzna przepuszcza 25–45% energii, która przeszła przez szybę, a ta sama żaluzja na zewnątrz – 10–35%. Mniej ciepła oznacza krótszą pracę urządzenia i niższe obciążenie w najgorętsze godziny.

O tym, ile kosztuje chłodzenie przez całe lato, piszemy w tekście koszt chłodzenia domu latem. Tutaj wyjaśniamy fizykę: dlaczego miejsce montażu osłony ma tak duże znaczenie i co z tego wynika dla mocy klimatyzatora.

Dlaczego roleta wewnętrzna przegrywa z zewnętrzną

Promieniowanie słoneczne przechodzi przez szybę i zamienia się w ciepło na pierwszej powierzchni, którą napotka. Gdy jest nią roleta w pokoju, ciepło zostaje w pokoju. Roleta nagrzewa się i oddaje energię do powietrza, a klimatyzator musi ją usunąć.

Roleta zewnętrzna przyjmuje promieniowanie na siebie, po drugiej stronie szyby. Większość ciepła oddaje do powietrza na zewnątrz, a do wnętrza dociera tylko jego niewielka część. Dlatego ta sama tkanina lub lamela działa zupełnie inaczej zależnie od tego, gdzie wisi.

Współczynniki g i fC – rolety zewnętrzne a klimatyzacja w liczbach

Szyba ma współczynnik g, który mówi, jaka część energii słonecznej przechodzi przez nią do wnętrza. Według Muratora typowa szyba potrójna z powłoką selektywną ma g około 50%, a podwójna bez powłoki – około 75%.

Osłona ma natomiast współczynnik redukcji fC. Całkowita przepuszczalność okna z osłoną to iloczyn obu wartości. Warunki techniczne wymagają, żeby w okresie letnim nie przekraczała 0,35. Tabela fC z załącznika do rozporządzenia wygląda tak:

Osłona	fC wewnątrz	fC na zewnątrz
Białe żaluzje o regulowanych lamelach	0,25–0,45	0,10–0,35
Kolorowe zasłony	0,42–0,77	0,17–0,57
Zasłony z powłoką aluminiową	0,20	0,08

Źródło: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, załącznik 2, pkt 2.1.3 (za: FAKRO, Informator Architekta). Im niższy fC, tym mniej ciepła trafia do pokoju.

Prosty przykład dla jednego okna

Weźmy szybę o g = 0,5 i białą żaluzję o najlepszych parametrach z tabeli. Z każdego 1 kW promieniowania padającego na okno do pokoju trafi:

• bez osłony – około 500 W,
• z żaluzją wewnętrzną (fC 0,25) – około 125 W,
• z żaluzją zewnętrzną (fC 0,10) – około 50 W.

Osłona zewnętrzna przepuszcza więc dwa i pół raza mniej ciepła niż ta sama osłona w środku. Przy żaluzjach przepuszczających więcej światła różnica maleje, natomiast zewnętrzna wersja zawsze wypada lepiej.

Jak mniejsze zyski ciepła zmieniają pracę klimatyzatora

Moc klimatyzatora dobiera się do zysków ciepła w najgorętszej godzinie. Duże przeszklenia od południa lub zachodu potrafią stanowić ich największą część, zwłaszcza w nowych domach z dobrze ocieplonymi ścianami.

Gdy osłony ograniczą ten szczyt, klimatyzator osiąga nastawę szybciej i pracuje dłużej na niskich obrotach, czyli tam, gdzie inwerter jest najbardziej efektywny. Jeśli rolety planujesz dopiero kupić, powiedz nam o tym przy doborze, ponieważ może wystarczyć mniejsza jednostka. Szczegóły opisujemy w tekście mniejszy klimatyzator po ociepleniu poddasza.

W złotówkach oszczędność na rachunku jest umiarkowana, bo polski sezon chłodzenia trwa krótko. Większą różnicę zobaczysz w komforcie: pokój nie przegrzewa się po południu, a klimatyzator nie musi pracować na pełnej mocy.

Rolety zewnętrzne a klimatyzacja na poddaszu

Okno dachowe leży w płaszczyźnie dachu, dlatego w południe przyjmuje słońce pod znacznie korzystniejszym kątem niż okno w ścianie. Według materiałów VELUX zewnętrzna roleta z aluminium może obniżyć temperaturę na poddaszu nawet o 6°C, a markiza – nawet o 5°C.

Na poddaszu okna to jednak tylko część problemu. Ciepło przechodzi też przez skosy i strop, a ten strumień płynie z opóźnieniem – rozgrzany w dzień dach oddaje ciepło jeszcze wieczorem. Opóźnienie zależy od pojemności cieplnej izolacji, o czym piszemy w tekście przesunięcie fazowe izolacji.

Osłony, izolacja i klimatyzacja jako jeden system

Dlatego nie zaczynamy od klimatyzatora. Najpierw sprawdzamy, skąd ciepło wchodzi do domu: przez okna, przez dach czy przez nieocieplony strop. Rolety zewnętrzne zatrzymują słońce na szybach, natomiast wełna celulozowa o dużej gęstości spowalnia nagrzewanie poddasza przez przegrody.

Dopiero gdy oba źródła są ograniczone, dobieramy moc urządzenia do realnych zysków ciepła. Taki klimatyzator jest mniejszy, cichszy i pracuje krócej. Jak wygląda ocieplenie stropu i skosów, opisujemy na stronie izolacje wdmuchiwane.

Jak wybrać rolety zewnętrzne pod kątem klimatyzacji

Rolety zewnętrzne, żaluzje fasadowe czy markiza przy klimatyzacji

Roleta zewnętrzna zamyka okno całkowicie, więc najlepiej zatrzymuje słońce, ale też zaciemnia pokój. Żaluzja fasadowa ma ruchome lamele, dlatego przepuszcza rozproszone światło dzienne i jednocześnie odbija promieniowanie. Markiza osłania szybę z odległości, a powietrze swobodnie odprowadza ciepło spod tkaniny.

Wybór zależy więc od tego, czy w ciągu dnia potrzebujesz światła. W sypialni wystarczy roleta, natomiast w gabinecie czy salonie lepiej sprawdzi się żaluzja fasadowa albo markiza. Przy oknach dachowych producenci oferują osobne markizy i rolety dopasowane do konkretnego modelu okna, dlatego przed zakupem sprawdź jego oznaczenie na tabliczce.

Montaż w nowym domu i przy remoncie

W nowym domu skrzynkę rolety najlepiej zaplanować w ścianie lub nadprożu, żeby nie tworzyła mostka termicznego. Przy remoncie montuje się zwykle skrzynki natynkowe. Wtedy warto sprawdzić, czy nie zasłonią przejścia instalacji klimatyzacji albo miejsca na jednostkę zewnętrzną.

Jak wybrać i używać osłon latem

• Kierunek okien. Okna wschodnie i zachodnie łapią niskie słońce, więc tam osłony zewnętrzne dają najwięcej.
• Kolor i materiał. Jasne, odbijające pancerze i tkaniny mają niższy fC niż ciemne.
• Pora zasłaniania. Opuść rolety, zanim słońce dojdzie do okna, a nie wtedy, gdy pokój już jest gorący.
• Automatyka. Czujnik nasłonecznienia zamknie rolety także wtedy, gdy nie ma Cię w domu.
• Wentylacja nocna. Po zachodzie podnieś rolety i przewietrz dom, jeśli na zewnątrz jest chłodniej.

Masz pytania o chłodzenie poddasza albo dobór klimatyzatora? Napisz przez stronę kontakt – obsługujemy Gdańsk, Gdynię, Sopot i Pomorze.

Najczęstsze pytania: rolety zewnętrzne a klimatyzacja

Zobacz też: gdzie ucieka ciepło – Okna rzadko są głównym winowajcą – w starszym domu więcej ciepła znika przez strop i ściany.