Naprawa izolacji po kunach — 400 m² dachu na Kaszubach

Nie wyceniamy naprawy „na oko”. Zaczęliśmy od odwiertów inspekcyjnych w newralgicznych strefach połaci: przy okapie, w środku skosu, pod kalenicą i w ściankach kolankowych. Przez otwory sprawdziliśmy, co realnie zostało w przegrodzie. Obraz był jednoznaczny — wełna mineralna zbita w wałki i poprzesuwana, a w wielu miejscach przestrzeń międzykrokwiowa pusta na całej wysokości. Kuny nie zjadają izolacji. One ją rozpychają i ubijają, żeby zrobić sobie korytarze i gniazda. Efektem są pustki, w których powietrze zaczyna krążyć. Taka przegroda formalnie wciąż „ma izolację”, a w praktyce nie izoluje — i dokładnie to zgłaszał nam inwestor.

To był warunek brzegowy tej realizacji: membrana pod pokryciem była nienaruszona, więc nie było żadnego powodu, żeby ruszać dachówkę. Cała robota poszła od środka. W poszyciu każdego pomieszczenia wykonaliśmy otwornicą siatkę otworów — osobną dla każdej przestrzeni międzykrokwiowej, bo każda z nich jest zamkniętą komorą i trzeba ją wypełnić niezależnie. Przez te otwory wdmuchaliśmy wełnę celulozową Ekovilla pod ciśnieniem, idąc od okapu w stronę kalenicy. W sumie zeszło 170 worków materiału, do pojedynczych pomieszczeń po kilkadziesiąt — to najlepiej pokazuje skalę ubytków. Wdmuchiwanie kontrolujemy gęstością, a nie czasem pracy: 55–60 kg/m³ to warunek, żeby materiał nie osiadł i żeby po kilku latach nie powstała pusta szczelina pod kalenicą.

Przestrzeń między krokwiami ma tu 25 cm i tyle samo liczy teraz warstwa izolacji — wypełnienie jest pełne, bez pustek przy okapie i pod kalenicą. Przy współczynniku przewodzenia ciepła λ = 0,038 W/(m·K) daje to opór cieplny R ≈ 6,6 m²·K/W, a współczynnik przenikania ciepła w polu między krokwiami wynosi około 0,14 W/(m²·K) — czyli na poziomie wymagania, jakie warunki techniczne WT 2021 stawiają dachom w nowych budynkach.

Wcześniej ta sama przegroda miała podobną grubość na papierze, a nie działała. W matowej strukturze wełny mineralnej kuny wydrążyły korytarze, a materiał ubiły i poprzesuwały, przez co powstały pustki na całej wysokości przekroju. W pustce uruchamia się konwekcja: powietrze krąży wzdłuż zimnego deskowania i wynosi ciepło na zewnątrz. Przegroda z pustką traci znacznie więcej, niż wynikałoby z samej grubości materiału, który w niej został. Celuloza wdmuchiwana pod ciśnieniem wypełnia komorę bezspoinowo i przy gęstości 55–60 kg/m³ nie ma w niej miejsca, w którym powietrze mogłoby krążyć — ani w którym da się wydrążyć tunel.

Układ warstw pozostał dyfuzyjnie otwarty. Celuloza ma współczynnik oporu dyfuzyjnego μ = 1,3, czyli przepuszcza parę wodną niemal jak powietrze, a membrana pod pokryciem nie została naruszona — przegroda ma dokąd wysychać.

Najczęstsza skarga po wdmuchiwaniu przez poszycie nie dotyczy izolacji, tylko tego, co zostaje na suficie: odznaczające się koła i pęknięcia po pierwszym sezonie grzewczym. Dlatego zamykamy otwory w sposób, który u nas jest standardem. Krążki wycięte otwornicą zachowujemy i wracają dokładnie w swoje miejsce. Od tyłu wprowadzamy paski płyty OSB — stanowią sztywne oparcie i przenoszą naprężenia z krawędzi otworu na całą płaszczyznę. Kapsel przykręcamy wkrętami do paska, więc nie „wisi” na samej szpachli. Na styk trafia fizelina osadzona w specjalistycznym gipsie budowlanym. Dopiero taki komplet daje połączenie, które nie pracuje i nie telegrafuje pod gładzią.

Po zamknięciu otworów nałożyliśmy gładź szpachlową na całe powierzchnie — nie punktowo, bo miejscowe szpachlowanie zawsze widać przy świetle bocznym — i przemalowaliśmy wszystkie pomieszczenia objęte pracami. Inwestor nie musiał szukać osobnej ekipy wykończeniowej ani godzić dwóch terminów. To nasza zasada przy naprawach po kunach w wykończonych domach: wchodzimy raz i wychodzimy dopiero wtedy, gdy pomieszczenie wygląda tak jak przed naszym przyjazdem.

Przed naprawą budynku nie dawało się dogrzać. Przy temperaturze zewnętrznej −10°C, kotle gazowym i pompie ciepła pracujących na maksimum oraz głowicach termostatycznych odkręconych do oporu w pomieszczeniach nie udawało się uzyskać 21°C. Wyczuwalny był ruch zimnego powietrza schodzącego od dachu i wyraźna różnica temperatur między podłogą a sufitem. W sypialniach na poddaszu skos jest jednocześnie ścianą, więc mieszkańcy spali praktycznie przy zimnej płaszczyźnie — a odczucie ciepła zależy nie tylko od temperatury powietrza, ale też od temperatury otaczających przegród. Dyskomfort wywołany chłodnym sufitem i przeciągiem opisuje norma PN-EN ISO 7730. Grzejniki nie miały szans, bo oddawały ciepło do przegrody, która go nie zatrzymywała.

Po uzupełnieniu izolacji każde pomieszczenie osiągało 21°C w około dwie godziny przy głowicy ustawionej na „3″ — przy obu źródłach ciepła pracujących w normalnym, a nie maksymalnym trybie. Zniknęło warstwowanie temperatury między podłogą a sufitem i odczucie chłodu ciągnącego od dachu. Inwestor zgłosił wyraźny spadek zużycia gazu i energii elektrycznej. Rachunków nie publikujemy, bo nie zostały nam udostępnione — opieramy się na pomiarze temperatury i relacji użytkownika.

Naprawa izolacji po kunach — dane realizacji

Dane z realizacji Hot Space. Wartości obliczeniowe dla pola między krokwiami. Parametry każdej przegrody ustalamy indywidualnie po oględzinach.